Begeleid wonen: voor iedereen een passende woonruimte

Het fenomeen begeleid (zelfstandig) wonen is een van de vruchten van onze luxe Nederlandse verzorgingsstaat. Iedereen in ons land heeft het basisrecht op geschikte, dus passende woonruimte: mensen die volledig kunnen meedraaien in onze maatschappij, maar ook mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking. Om deze reden is wonen onder begeleiding vanaf de jaren 1950 als fenomeen ontstaan, in Nederland en in Vlaanderen. Vooral sinds de jaren 1970 maakte deze woonvorm een snelle ontwikkeling door, via de snelle groei van gezinsvervangende tehuizen. Het betreft woonvormen waarbij sprake is van een bepaalde vorm van zelfstandigheid, die gecombineerd wordt met ambulante begeleiding.

Een woonvorm met ambulante begeleiding

Er zijn uiteenlopende varianten van begeleidend wonen met ambulante hulp. De woonvorm die bekendstaat als begeleid wonen is specifiek bedoeld voor mensen met psychosociale problemen. Met name autisten en mensen met een meer of minder ernstige psychiatrische problematiek maken gebruik van dit type huisvesting. Mensen die begeleid (zelfstandig) wonen, geven in principe zoveel mogelijk hun eigen leven vorm. Maar ze doen dit wel met de nodige ondersteuning. Uitgangspunt is altijd: bekijken wat een 'cliënt' wél kan. Zo houden veel personen die in deze woonsituatie zitten, hun eigen huis aan en krijgen geregeld een ambulant begeleider op bezoek om (bijvoorbeeld) financiële zaken, persoonlijke hygiëne, het halen van boodschappen of het koken en bakken te begeleiden. Maar ook kan het zijn dat de bewoner zichzelf periodiek moet melden bij een zorginstelling, om dáár geholpen te worden of gesprekken te voeren. Wie in aanmerking wil komen voor dit soort zorg op maat, kan een aanvraag in dienen bij het gemeentelijk WMO-loket en hoort dan wat de mogelijkheden en opties zijn.

Een andere type woonvorm: beschermd wonen

Sommige medelanders zijn dusdanig beperkt in hun dagelijkse functioneren, dat periodiek zorg aan huis (of op locatie) niet afdoende is. Voor deze categorie is het beschermd wonen in het leven geroepen. Mensen die te kampen hebben met psychische belemmeringen, psychiatrische stoornissen of ernstige sociale beperkingen komen voor deze woonvariant in aanmerking. Het grote verschil tussen begeleid en beschermd wonen is de intensiteit van de zorg. Beschermde woonvormen kennen 24/7 begeleiding, vaak door zorgmedewerkers die in hetzelfde gebouw of complex leven en wonen. Vaak in een woongroep, waarbij er meerdere mensen in één appartementencomplex samenleven.

Een derde tussenvorm van wonen onder begeleiding

Ten slotte zijn er nog twee specifieke vormen van wonen onder begeleiding, die begeleid plus wonen genoemd wordt. Deze vorm zit tussen beschermd wonen en begeleid (zelfstandig) wonen in. Hierbij krijgen bewoners net iets meer begeleiding dan gewoon, maar niet ieder moment van de dag.

Delen